ตรวจหัวใจด้วย Echocardiogram (Echo)
ประเมินโครงสร้างและการทำงานของหัวใจ
เพื่อช่วยค้นหาความผิดปกติ
และใช้ประกอบการวางแผนการดูแล
ให้เหมาะสมกับสัตว์แต่ละตัว
โรงพยาบาลสัตว์ฮานะแนะนำให้พิจารณา
ตรวจสุขภาพหัวใจในสุนัขและแมวอายุ
6 ปีขึ้นไป
รวมถึงสัตว์ที่มีปัจจัยเสี่ยง
หรือกำลังเตรียมเข้ารับการผ่าตัด
Echocardiogram (Echo)
ตรวจประเมินโครงสร้าง และการทำงานของหัวใจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง เพื่อใช้ประกอบการวินิจฉัย และวางแผนการดูแลอย่างเหมาะสม
Echo คืออะไร?
Echocardiogram หรือ Echo คือการตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง ช่วยให้สัตวแพทย์เห็นโครงสร้าง และการทำงานของหัวใจขณะหัวใจกำลังเต้น
ประเมินหัวใจได้มากกว่าการฟังเสียงหัวใจเพียงอย่างเดียว
Echocardiography สามารถช่วยประเมิน ห้องหัวใจ ผนังกล้ามเนื้อหัวใจ ลิ้นหัวใจ การบีบตัวของหัวใจ และเมื่อใช้ร่วมกับ Doppler สามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับการไหลเวียนของเลือด ภายในหัวใจได้
ช่วยประเมินขนาดห้องหัวใจ และลักษณะของกล้ามเนื้อหัวใจ
ช่วยประเมินลักษณะ การเคลื่อนไหว และความผิดปกติของลิ้นหัวใจ
ใช้ช่วยประเมินการบีบตัว และการทำงานของหัวใจ
Doppler สามารถช่วยประเมิน ทิศทางและความเร็ว ของการไหลเวียนเลือด
เมื่อไรที่สัตวแพทย์อาจแนะนำให้ตรวจ Echo?
ความเหมาะสมของการตรวจขึ้นอยู่กับ อายุ ประวัติ อาการ การตรวจร่างกาย และปัจจัยเสี่ยงของสัตว์แต่ละตัว
สุนัขและแมวอายุ 6 ปีขึ้นไป
โรงพยาบาลสัตว์ฮานะแนะนำให้พิจารณา ตรวจสุขภาพหัวใจเมื่อสัตว์เริ่มมีอายุมากขึ้น เพื่อใช้ประกอบการประเมินสุขภาพโดยรวม
ตรวจพบเสียงหัวใจผิดปกติ
เมื่อสัตวแพทย์ตรวจพบเสียงหัวใจผิดปกติ เช่น Heart murmur Echo อาจช่วยระบุสาเหตุ และประเมินการเปลี่ยนแปลงของห้องหัวใจ ได้เพิ่มเติม
มีอาการที่สงสัยเกี่ยวกับหัวใจ
เช่น หอบ หายใจเร็ว เหนื่อยง่าย อ่อนแรง เป็นลม หรือมีอาการอื่นที่สัตวแพทย์สงสัยว่า อาจเกี่ยวข้องกับระบบหัวใจ
พบความผิดปกติจากการตรวจอื่น
เช่น พบลักษณะหัวใจโตจาก X-ray หรือพบความผิดปกติจากการตรวจร่างกาย สัตวแพทย์อาจพิจารณา Echo เพื่อประเมินหัวใจเพิ่มเติม
มีโรคหัวใจและต้องติดตามอาการ
ในสัตว์ที่ได้รับการวินิจฉัย ว่ามีโรคหัวใจแล้ว Echo สามารถใช้ติดตาม การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้าง และการทำงานของหัวใจได้
ก่อนผ่าตัดในสัตว์ที่มีความเสี่ยง
หากมีอายุเพิ่มขึ้น มีเสียงหัวใจผิดปกติ มีโรคประจำตัว หรือมีปัจจัยเสี่ยงด้านหัวใจ สัตวแพทย์อาจพิจารณา Echo เป็นส่วนหนึ่งของการประเมินก่อนวางยาสลบ
ทำไมบางเคสจึงอาจแนะนำให้ตรวจ Echo?
การประเมินก่อนวางยาสลบ ควรพิจารณาความเสี่ยงของสัตว์แต่ละตัว จากประวัติ การตรวจร่างกาย โรคประจำตัว และผลตรวจที่เกี่ยวข้อง
หากพบปัจจัยที่ทำให้สงสัย ความผิดปกติของระบบหัวใจ สัตวแพทย์อาจพิจารณาตรวจ Echo เพิ่มเติม เพื่อใช้ประกอบการวางแผนการดมยาสลบ และการผ่าตัดให้เหมาะสมกับแต่ละเคส
การตรวจเลือดและ Echo ให้ข้อมูลสุขภาพคนละส่วน จึงควรเลือกการตรวจตามข้อบ่งชี้ และความเสี่ยงของสัตว์แต่ละตัว ไม่ได้หมายความว่าสัตว์ทุกตัว จำเป็นต้องตรวจ Echo ก่อนผ่าตัด
ขั้นตอนการตรวจ Echo
สัตวแพทย์จะประเมินร่วมกับ ประวัติ อาการ และข้อมูลสุขภาพ ของสัตว์แต่ละตัว
ซักประวัติและประเมินสุขภาพ
สอบถามอาการ ประวัติสุขภาพ โรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ และผลตรวจเดิม หากมี
เตรียมบริเวณสำหรับตรวจ
บางกรณีอาจจำเป็นต้องโกนขน บริเวณหน้าอกบางส่วน เพื่อช่วยให้หัวตรวจสัมผัสผิวหนัง และได้ภาพที่เหมาะสม
ตรวจ Echocardiogram
ประเมินโครงสร้างของหัวใจ ห้องหัวใจ ลิ้นหัวใจ การทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจ และการไหลเวียนของเลือด ตามความเหมาะสม
ประเมินผลร่วมกับข้อมูลอื่น
ผล Echo จะถูกพิจารณาร่วมกับ อาการ ประวัติ การตรวจร่างกาย และผลตรวจอื่น ๆ
วางแผนการดูแล
หากพบความผิดปกติ สัตวแพทย์จะแนะนำแนวทาง การตรวจเพิ่มเติม การรักษา หรือการติดตามตามความเหมาะสม
ก่อนตรวจ Echo ควรเตรียมอะไรบ้าง?
หากมีประวัติการรักษา หรือผลตรวจเดิม ควรนำมาให้สัตวแพทย์ประกอบการประเมิน
นำผลตรวจเดิมมาด้วย
เช่น ผลเลือด X-ray หรือผล Echo ครั้งก่อน หากมี
แจ้งยาและโรคประจำตัว
แจ้งชื่อยา ขนาดยา โรคประจำตัว รวมถึงอาหารเสริม หรือยาที่น้องใช้อยู่
แจ้งอาการที่สังเกตได้
เช่น ไอ หอบ หายใจเร็ว เหนื่อยง่าย อ่อนแรง หรือเคยมีอาการเป็นลม
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Echo
Echo เจ็บไหม?
ต้องโกนขนไหม?
ต้องวางยาสลบไหม?
ไม่มีอาการ ควรตรวจ Echo ไหม?
ก่อนผ่าตัดต้องตรวจ Echo ทุกตัวไหม?
Echo แตกต่างจาก X-ray อย่างไร?
แหล่งอ้างอิงทางการแพทย์
เนื้อหาทางการแพทย์ในหน้านี้ เรียบเรียงจากแนวทางด้านโรคหัวใจ และการประเมินก่อนวางยาสลบ ในสุนัขและแมว
Keene BW, et al. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2019. ใช้อ้างอิงบทบาทของ echocardiography ในการประเมินเสียงหัวใจผิดปกติ ขนาดห้องหัวใจ การทำงานของหัวใจ และ Doppler ในสุนัข
Luis Fuentes V, et al. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2020. ใช้อ้างอิงบทบาทของ echocardiography ในการประเมินและวินิจฉัย cardiomyopathy ในแมว
American Animal Hospital Association. ใช้อ้างอิงหลักการประเมินผู้ป่วย ก่อนวางยาสลบตามความเสี่ยงของสัตว์แต่ละตัว และการพิจารณาตรวจเพิ่มเติม เมื่อมีข้อบ่งชี้
อยากรู้ว่าสุขภาพหัวใจของน้องเป็นอย่างไร?
หากน้องอายุ 6 ปีขึ้นไป ตรวจพบเสียงหัวใจผิดปกติ มีอาการที่สงสัยเกี่ยวกับหัวใจ หรือ กำลังเตรียมเข้ารับการผ่าตัด สามารถสอบถามและปรึกษาสัตวแพทย์ เพื่อประเมินความเหมาะสมของการตรวจ Echo ได้
สอบถามรายละเอียด